TU/e pakt actieve rol in schaalsprong Brainport
De Brainportregio moet fors uitbreiden, maar de weg van de schaalsprong ligt vol met maatschappelijke en technologische uitdagingen. De TU/e wil daarom een proactieve rol aannemen en haar kennis en onderzoekskracht inzetten om de groei te realiseren. De faculteit Built Environment neemt daarin het voortouw.
Dat gaat de faculteit doen met het Urban Development Initiative (UDI). Dit is een bestaand publiek-privaat samenwerkingsverband, gevormd door de TU/e, Brainport Development en de gemeenten Eindhoven en Helmond, om oplossingen te vinden voor de grote systemische stedelijke uitdagingen. Het samenwerkingsverband neemt voor de komende jaren de schaalsprong van de Brainport Regio als focus, met als doel die te versnellen door te onderzoeken en ontwikkelen. Om daarmee voldoende, betaalbare en duurzame woningen, bedrijfslocaties en voorzieningen te realiseren en de bereikbaarheid van de regio te verbeteren.
“Inclusief de behoefte aan energie, mobiliteit en water die daarmee gepaard gaat,” zegt Pieter van Wesemael, hoogleraar Urbanism and Urban Architecture en vanuit de faculteit verantwoordelijk voor de coördinatie van de samenwerking binnen het UDI rondom de Schaalsprong. “Binnen de faculteit Bouwkunde wordt steeds de samenwerking gezocht met de instituten EIRES en EAISI en de andere faculteiten en disciplines. Dat gebeurt vanuit de inhoudelijke problematiek, en de daarvoor benodigde disciplinaire expertise.”
Het streven is dat er een structureel innovatie-ecosysteem ontstaat voor de gebouwde omgeving, zoals dat in de Brainportregio ook bestaat voor de hightechindustrie
Uniek
Nieuwe partners haken aan, zoals TNO en het Metropool Regio Eindhoven (MRE), het intergemeentelijk samenwerkingsverband van 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant, dat verantwoordelijk is voor het realiseren van de schaalsprong-agenda. Daarnaast zijn er gesprekken met de Dutch Design Foundation.
“Het is een uniek gegeven dat 21 gemeenten in een regionale samenwerking de handen ineen slaan om in een samenhangend programma de uitdagingen aan te pakken en op te lossen”, zegt Van Wesemael. “Het streven is dat er een structureel innovatie-ecosysteem en meerjarige samenwerkingscultuur ontstaat voor de gebouwde omgeving, zoals dat in de Brainportregio ook bestaat voor de hightechindustrie.”
Eigenlijk spelen alle grote uitdagingen zich af in de gebouwde omgeving. Hier in de regio voel je dat extra sterk
Vierde generatie universiteit
De faculteit wil op drie manieren aan het initiatief bijdragen. In de eerste plaats door bestaande kennis te delen met partners om meer inzicht te krijgen in wat er nodig is om de opgave op te lossen. Daarbij gaat het om nieuwe producten, diensten en systemen. Ten tweede door verdiepende onderzoeks- en innovatieprojecten verder te verkennen om ten derde de daaruit voortkomende modellen en prototypen te testen en optimaliseren middels voorbeeld projecten in de MRE.
Daarbij gaat de universiteit zich dus meer richten op de buitenwereld. Het is een nieuwe stap in de richting van een vierde generatie universiteit, dat getypeerd wordt door samenwerkingen met externe partners om fundamentele vraagstukken op te lossen. “Eigenlijk spelen alle grote uitdagingen zich af in de gebouwde omgeving”, zegt van Wesemael. “Hier in de regio voel je dat extra sterk. Onze bijdrage aan de schaalsprong sluit dan ook direct aan bij het streven van de TU/e om haar maatschappelijke impact te vergroten. We gaan meer outside-in kijken, waarbij we goed luisteren naar de behoeften van de buitenwereld.”
In de komende twee maanden wordt gewerkt aan plannen binnen de domeinen: digitalisering in de gebouwde omgeving, wonen en ruimtelijke planning, energie en mobiliteit. Dit doet de universiteit samen met experts van MRE, TNO en andere geïnteresseerde partijen. “Vanuit daar gaan we kijken hoe we de samenwerkingen met andere faculteiten en experts kunnen uitbouwen”, zegt Van Wesemael. Als het kan, wordt de informatie gedeeld met het publiek. “We werken toe naar een groot evenement in het najaar waar resultaten en de beste innovatieprojecten gepresenteerd zullen worden.”
De schaalsprong
Brainport Eindhoven staat dankzij haar economische succes voor gigantische uitdagingen op het gebied van wonen, mobiliteit en infrastructuur. Niet alleen moet er extra technisch talent vanuit het buitenland naar de regio worden gehaald. Er moeten ook ruim 62.000 nieuwe woningen worden bijgebouwd tot 2030, ruimte gemaakt worden voor nieuwe bedrijfsvestigingen, nieuwe wegen komen en het station gaat op de schop.
“Stuk voor stuk cruciale vestigingsplaatskwaliteiten die conditioneel zijn voor het toekomstig succes van de Brainport Regio en de slimme high tech industrie. In die zin is de schaalsprong van vitaal belang voor de MRE en de BV Nederland”, zegt van Wesemael.
Om dit te versnellen is middels project Beethoven 2,51 miljard vrijgemaakt. De schaalsprong beslaat echter meer dan alleen wonen, mobiliteit en infrastructuur. Het is vooral een technische en een maatschappelijke uitdaging om in zo’n rap tempo de opgave te realiseren en zoveel mogelijk mensen van de groei in de regio te laten meeprofiteren.
“Met het onderzoek dat we hier doen en innovaties die we ontwikkelen kunnen we belangrijke bijgedragen leveren aan kennis, methode en theorievorming in alle ingenieursdisciplines”, zegt Van Wesemael. “Voor staf en studenten zal het een extra motief zijn naar Eindhoven te komen. Iedere ingenieur wil immers concrete oplossingsrichtingen en innovaties kunnen ontwikkelen voor de grote praktische problemen van de samenleving. Bovendien zal het de samenwerking tussen de disciplines en faculteiten binnen de universiteit en daarbuiten versterken.”
Discussie